. TIN TỨC TRUYỀN THÔNG ....................................................................
Phụ nữ trong không gian số: Góc nhìn từ buổi tọa đàm “Vai trò của mạng xã hội trong trao quyền cho phụ nữ”
Trong sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số hiện nay, mạng xã hội không chỉ mang chức năng giải trí hay cập nhật tin tức mà còn trở thành một “không gian quyền lực” mới. Ở đó, phụ nữ có thể cất lên tiếng nói, xây dựng hình ảnh cá nhân và từng bước khẳng định vị thế của mình trong đời sống xã hội.
Tại buổi tọa đàm “Vai trò của mạng xã hội trong trao quyền cho phụ nữ” diễn ra tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, TS. Shruti Goel, giảng viên Trường Maharaja Agrasen College thuộc Đại học Delhi, đã mang đến một góc nhìn so sánh giữa Ấn Độ và Việt Nam. Theo diễn giả, trao quyền cho phụ nữ là quá trình giúp họ tiếp cận bình đẳng với giáo dục, cơ hội kinh tế, quyền ra quyết định và tham gia đời sống xã hội. “Khi được trao quyền, phụ nữ không chỉ có việc làm hay thu nhập, mà còn có khả năng kiểm soát nguồn lực, tự do bày tỏ quan điểm và sống độc lập, an toàn, có phẩm giá”, TS. Shruti Goel nhấn mạnh.
Đến năm 2025, mạng xã hội đã có hàng tỷ người dùng trên toàn cầu. Với phụ nữ, đây là cánh cửa mở ra cơ hội học tập, tiếp cận thông tin, tìm kiếm việc làm và quan trọng hơn là được nói lên câu chuyện của mình. “Mạng xã hội trao cho phụ nữ tiếng nói nơi trước đây chỉ có sự im lặng”, TS. Goel chia sẻ.
Giảng viên, sinh viên trực thuộc ngành Báo chí – Truyền thông tham gia buổi tọa đàm.
Diễn giả đã đem đến thông tin và số liệu về sự khác biệt giữa Ấn Độ và Việt Nam cho thấy tác động rõ rệt của hạ tầng số và môi trường chính sách. Ấn Độ có khoảng 491–500 triệu người dùng mạng xã hội, song tỷ lệ nữ chỉ 31,4%, trong khi nam giới chiếm 68,6%. Ngược lại, Việt Nam có khoảng 76 triệu người dùng, tương đương 75% dân số, với tỷ lệ nữ chiếm khoảng 51%, gần đạt mức cân bằng giới. Con số ấy phản ánh mức độ tiếp cận và tham gia tích cực hơn của phụ nữ Việt Nam trong không gian số.
Ở khía cạnh xã hội, các phong trào như MeTooIndia, PinjraTod hay HappyToBleed đã trở thành nơi phụ nữ Ấn Độ chia sẻ trải nghiệm về bất bình đẳng giới. Tại Việt Nam, chiến dịch 16 Days of Activism do UN Women phát động cùng nhiều nghiên cứu của RMIT University Vietnam cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về định kiến giới.
TS. Shruti Goel phát biểu trong buổi tọa đàm.
Bên cạnh đó, không gian số còn thúc đẩy trao quyền kinh tế. Tại các doanh nghiệp của Việt Nam, phụ nữ cũng đang nắm giữ những chức vụ, vị trí nhất định, cho thấy tiềm năng lớn khi họ được tiếp cận công nghệ và kỹ năng số. Các chương trình hỗ trợ của United Nations Development Programme đang góp phần đưa phụ nữ, đặc biệt ở khu vực nông thôn và dân tộc thiểu số, tham gia sâu hơn vào kinh tế số. Đồng thời, mạng xã hội mở rộng cơ hội học tập trực tuyến và tham gia thảo luận chính sách, góp phần gia tăng tiếng nói nữ giới trong không gian công quyền.
Từ góc nhìn sinh viên, Trương Quang Lộc, sinh viên lớp 24CBC1 – một trong số những sinh viên tham gia buổi tọa đàm học thuật cho biết điều khiến bạn ấn tượng nhất là khi nghe đến thông tin về sự chênh lệch tỷ lệ nữ sinh giữa hai quốc gia. “Ở Việt Nam, nữ sinh chiếm khoảng hai phần ba trong các ngành khoa học xã hội và nhân văn, trong khi tại Ấn Độ chỉ khoảng 20%. Điều đó cho thấy cơ hội học tập của nữ giới ở Việt Nam đang có sự rộng mở hơn so với Ấn Độ”, Lộc chia sẻ. Theo Lộc, mạng xã hội tạo ra môi trường học tập công bằng hơn: “Trước đây nam giới thường được ưu tiên, nhưng hiện nay ai nỗ lực hơn thì người đó có cơ hội. Mạng xã hội đã và đang góp phần thu hẹp khoảng cách ấy”. Là một sinh viên ngành Báo chí, bạn cũng đã nhìn nhận vai trò của báo chí trong quá trình này: “Báo chí đại diện cho tiếng nói quốc gia. Bởi vậy báo chí cũng có vai trò nhất định trong vấn đề bình đẳng giới. Khi báo chí lên tiếng về bất bình đẳng, xã hội sẽ có những nhận thức rõ hơn và cơ hội học tập giữa nam và nữ cũng sẽ dần trở nên công bằng”. Tuy vậy, rào cản vẫn tồn tại, đặc biệt là định kiến của thế hệ trước đối với việc phụ nữ bày tỏ quan điểm đặc biệt là một cách công khai trên mạng xã hội.
Sinh viên phát biểu, trao đổi cùng diễn giả trong buổi tọa đàm.
Cùng chung suy nghĩ đó, Nguyễn Lê Tường Vy sinh viên năm ba lớp CBC1 – người có niềm yêu thích tìm hiểu và mong muốn được biết đến nhiều hơn các vấn đề liên quan đến “bình đẳng giới và tác động của mạng xã hội lên bình đẳng giới” cho biết: “Điều em ấn tượng nhất là mạng xã hội tạo rất nhiều cơ hội để phụ nữ nói lên mong muốn của mình, tìm kiếm việc làm, học tập và giao lưu, từ đó dần dần phá vỡ những định kiến cũ”. Tuy nhiên, Vy cũng bày tỏ trăn trở: “Bên cạnh lợi ích, bạo lực trên mạng xã hội diễn ra khá nhiều. Em hy vọng sẽ có những quy định chặt chẽ hơn để bảo vệ người dùng, đặc biệt là phụ nữ”. hực tế trên các bản tin, báo đài không khó để tìm kiếm những thông tin liên quan đến vấn đề phụ nữ trải qua bạo lực trực tuyến, ở nhiều quốc gia vẫn thiếu khung pháp lý đầy đủ để xử lý quấy rối mạng. Vì vậy, việc trao quyền không thể bị đặt tách rời với việc xây dựng một môi trường số an toàn.
Trong tương lai, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, học trực tuyến và làm việc từ xa... sẽ tiếp tục mở rộng cơ hội cho phụ nữ. Khi khoảng cách giới trong không gian số được thu hẹp, mạng xã hội sẽ không chỉ là công cụ truyền thông mà còn là động lực thúc đẩy thay đổi xã hội. Với sinh viên báo chí – truyền thông, hiểu và sử dụng có trách nhiệm sức mạnh ấy chính là cách góp phần kiến tạo một không gian công bằng hơn, nơi tiếng nói của phụ nữ được lắng nghe và tôn trọng.
