. TIN TỨC TRUYỀN THÔNG ....................................................................
Ngày sách và văn hóa đọc (21/4): Khơi dậy tri thức và lan tỏa thói quen đọc trong giới trẻ
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) là một dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt, không chỉ nhằm tôn vinh giá trị của sách mà còn góp phần thúc đẩy phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức về vai trò của văn hóa đọc đối với sự phát triển tri thức, nhân cách và tư duy con người trong bối cảnh hiện đại.
Lịch sử ra đời ngày “Sách và Văn hóa đọc Việt Nam”
Ngày Sách Việt Nam được Chính phủ ban hành theo Quyết định số 284/QĐ-TTg ngày 24/02/2014, lấy ngày 21/4 hằng năm làm ngày tôn vinh sách. Mốc thời gian này gắn với sự kiện ra đời tác phẩm “Đường Kách mệnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào ngày 21/4/1927, một trong những cuốn sách lý luận chính trị đầu tiên bằng tiếng Việt, do những người thợ in Việt Nam thực hiện.
Đến năm 2021, theo Quyết định số 1862/QĐ-TTg, ngày này được đổi tên thành Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam. Sự thay đổi này thể hiện bước phát triển trong nhận thức xã hội, từ việc tôn vinh sách sang xây dựng và phát triển văn hóa đọc một cách toàn diện, bền vững.
“Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” hướng tới mục tiêu khuyến khích phong trào đọc sách trong cộng đồng, tôn vinh các cá nhân và tổ chức tham gia vào hoạt động sáng tác, xuất bản, phát hành và lưu giữ sách. Đồng thời, ngày này cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn xã hội trong việc xây dựng môi trường đọc lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân.
Vị trí của sách trong thời đại số
Trong dòng chảy của xã hội hiện đại, sách vẫn là kho tàng tri thức quan trọng của nhân loại, không chỉ cung cấp thông tin mà còn phản ánh lịch sử, văn hóa, tư tưởng và hệ giá trị đạo đức qua từng thời kỳ. Việc đọc sách giúp con người mở rộng hiểu biết, phát triển tư duy phản biện, nâng cao khả năng phân tích và rèn luyện cách giải quyết vấn đề một cách logic, nhân văn. Ngày nay, sự phát triển của công nghệ số giúp sinh viên tiếp cận tri thức dễ dàng hơn thông qua giáo trình, tài liệu tham khảo, tạp chí khoa học và luận văn dưới nhiều định dạng khác nhau.
Tuy nhiên, sự phổ biến của sách điện tử cũng đặt ra câu hỏi về vai trò của sách giấy. Theo nhà văn Nguyễn Một trong chương trình Have a sip, sách truyền thống sẽ không bị thay thế hoàn toàn, bởi ngoài giá trị tri thức, sách còn mang ý nghĩa cảm xúc và sự gắn bó đặc biệt với người đọc. Điều này cho thấy, dù thói quen đọc đang thay đổi trước làn sóng công nghệ, vai trò của sách không hề suy giảm mà còn đòi hỏi sự quan tâm hơn trong việc gìn giữ và phát triển văn hóa đọc trong xã hội hiện đại.
Góc nhìn của sinh viên UED về văn hóa đọc trong thời đại số hiện nay
Tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng (UED), văn hóa đọc đang có những chuyển biến rõ rệt dưới tác động của công nghệ và môi trường học tập số hóa. Theo bạn Nguyễn Nhật Khoa, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn học UED, thói quen đọc sách của sinh viên hiện nay đã thay đổi đáng kể so với trước đây. Nếu như trước kia sinh viên chủ yếu tiếp cận sách giấy thông qua thư viện và nhà sách, thì hiện nay nhờ sự phát triển của công nghệ, sinh viên có thể tiếp cận nhiều nguồn tài liệu hơn thông qua sách điện tử, ebook, sách scan và hệ thống thư viện số.
Đồng thời, việc kết hợp giữa sách truyền thống và sách điện tử đang hình thành một hệ sinh thái đọc đa dạng, giúp người học chủ động hơn trong quá trình tiếp nhận tri thức ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trong hoạt động của Câu lạc bộ Văn học UED, các hình thức như review sách, thuyết trình về tác phẩm, tổ chức cuộc thi sáng tác và các hoạt động kỹ năng sống được xem là những phương thức hiệu quả để lan tỏa văn hóa đọc. Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận nội dung sách một cách trực tiếp mà còn tạo ra môi trường trao đổi, thảo luận và chia sẻ cảm nhận về văn học, từ đó khơi dậy hứng thú đọc sách.
Theo chia sẻ từ đại diện câu lạc bộ, việc giới thiệu các tác phẩm kinh điển về văn học, triết học và kỹ năng sống thông qua hoạt động tập thể góp phần nâng cao nhận thức của sinh viên và tạo động lực duy trì thói quen đọc sách lâu dài. Từ góc nhìn của sinh viên, sách giấy và sách điện tử mang đến những trải nghiệm khác nhau. Sách giấy giúp người đọc tập trung hơn, tạo cảm giác gần gũi và hỗ trợ việc tiếp nhận tri thức một cách sâu sắc. Trong khi đó, sách điện tử mang lại sự tiện lợi, khả năng lưu trữ lớn và giúp người học tiếp cận nguồn tài liệu phong phú trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc sử dụng thiết bị điện tử cũng có thể gây phân tán sự chú ý nếu môi trường đọc không được đảm bảo, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả tiếp nhận tri thức.
Trường Đại học Sư Phạm – ĐHĐN: Các hoạt động hưởng ứng Ngày hội đọc sách và lan tỏa văn hóa đọc trong sinh viên trường Trong những năm gần đây, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã triển khai nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy văn hóa đọc như workshop, talkshow, tọa đàm và giao lưu tác giả.
Nổi bật là chương trình “Chuyến xe Thư viện lưu động đa phương tiện” do Thư viện Đà Nẵng tổ chức ngay tại khuôn viên trường, mang đến không gian đọc mở với hàng nghìn đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, giúp sinh viên tiếp cận tri thức một cách trực quan và gần gũi.
Bên cạnh đó, nhiều tọa đàm học thuật như giao lưu với các tác giả, thảo luận về văn học đương đại, khoa học xã hội và các vấn đề thời đại AI cũng được tổ chức thường xuyên, góp phần mở rộng tư duy học thuật cho sinh viên.
Chuyến xe Thư viện lưu động. (Ảnh: Phòng quản lý người học và thư viện UED).
Tọa đàm: Giao lưu với tác giả Bùi Xuân và giới thiệu cuốn sách “Các nhà văn nữ đoạt giải Nobel - sống và viết”.
Giao lưu văn học và gặp gỡ nhà văn Franck Thilliez.
Tọa đàm “Người thầy trong kỷ nguyên AI: Thích ứng để dẫn dắt”.
Tọa đàm trong khuôn khổ chương trình “Sci-fi như một cách đọc tương lai”: “Chủ thể người học, quyền lực tri thức và những câu hỏi thời đại AI”.
Bên cạnh đó, cuộc thi “Cuốn sách trong tôi” do nhà trường phát động cũng nhận được sự hưởng ứng tích cực từ sinh viên các khoa. Cuộc thi trở thành diễn đàn học thuật, nơi sinh viên chia sẻ cảm nhận, giá trị và thông điệp từ những cuốn sách đã đọc, qua đó lan tỏa tình yêu sách trong cộng đồng học đường.
Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 không chỉ là dịp để tôn vinh giá trị của sách mà còn là lời nhắc nhở về vai trò quan trọng của việc đọc trong quá trình phát triển con người. Tại UED, văn hóa đọc đang từng bước được nuôi dưỡng thông qua các hoạt động học thuật và trải nghiệm thực tiễn, góp phần hình thành thế hệ sinh viên có tri thức, tư duy độc lập và tinh thần học tập suốt đời trong thời đại số.
