Dưới góc nhìn chuyên gia, mùa hè chính là thời điểm lý tưởng để “lắng nghe” và “kích hoạt” tiềm năng bên trong mỗi đứa trẻ. Thạc sĩ Bùi Văn Vân, giảng viên Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội (Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng), cho rằng đây là lúc trẻ rời khỏi nhịp độ căng thẳng của bài vở, là giai đoạn trẻ có thể bộc lộ rõ nhất sở thích và năng lực nếu được đặt trong môi trường linh hoạt, giàu trải nghiệm. Khi không bị áp lực học tập, các em dễ mở lòng, thử nghiệm cái mới và hình thành bản sắc cá nhân. Trẻ em học tốt nhất khi các em vui vẻ và có động lực. Quan trọng là người lớn cần quan sát trẻ và hiểu được trẻ thực sự muốn gì.
Điều cốt lõi, theo ông Vân, không nằm ở việc học gì, mà ở cách trẻ được học như thế nào. Chính sự tự do trong lựa chọn thay vì gò bó theo khuôn mẫu mới là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển năng khiếu một cách tự nhiên. “Mỗi đứa trẻ có thể học vẽ, học múa, học lắp ráp robot… miễn là trẻ được lựa chọn và cảm thấy hào hứng. Từ sự yêu thích sẽ dần hình thành năng lực. Nếu không cho trẻ thử, chúng ta sẽ không bao giờ biết đâu là điểm mạnh tiềm ẩn của trẻ”, ông Vân phân tích.
Tuy nhiên, ông Vân cũng đưa ra cảnh báo về “căn bệnh thành tích” trong giáo dục gia đình. Việc phụ huynh ôm đồm quá nhiều lớp học, xếp kín lịch của con với 3-4 lớp/tuần, hoặc kỳ vọng “học là phải thành tài”, vô tình đánh mất niềm vui, sự phấn khởi của trẻ. Khi đó, các lớp học ngoại khóa không còn là cơ hội phát triển, mà trở thành áp lực, thậm chí là gánh nặng. Ngoài ra, phụ huynh cũng cần cảnh giác với các lớp dạy văn hóa núp bóng lớp năng khiếu, cũng như chú ý đến điều kiện cơ sở vật chất, chất lượng đào tạo trước khi quyết định cho con tham gia.