Cùng bàn về vấn đề này, Tiến sĩ Phan Thị Hoa - nguyên Phó Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng cho rằng, hiện nay, trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực tuyển sinh, các cơ sở giáo dục đại học phải nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên để đảm nhận giảng dạy chuyên sâu. Nhiều trường tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên học tập nâng cao trình độ, đặc biệt là tiến sĩ cũng như xét chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Vì vậy, việc người học sau đại học gia tăng là tín hiệu tích cực, tạo nhiều thuận lợi cho sự phát triển của nhà trường. Đội ngũ học viên cao học, nghiên cứu sinh không chỉ bổ sung nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, mà còn đóng góp quan trọng trong việc triển khai đề tài có tính ứng dụng cao. Đây là những đề tài giúp nhà trường duy trì hoạt động nghiên cứu liên tục, tạo nền tảng gắn kết chặt chẽ giữa công tác đào tạo và thực tiễn.
Bên cạnh đó, việc gia tăng số lượng người học sau đại học góp phần mở rộng quy mô nghiên cứu, nâng cao chất lượng đào tạo và hình thành môi trường học thuật sôi động hơn. Khi giảng viên và học viên tham gia nhiều đề tài khoa học và công nghệ, họ có cơ hội tiếp cận phương pháp nghiên cứu và tri thức mới để tạo ra những kết quả nghiên cứu mang tính thực tiễn.
Theo cô Hoa, một trong những thách thức của các trường đại học Việt Nam, đặc biệt ở lĩnh vực khoa học tự nhiên, là hạn chế về cơ sở vật chất và trang thiết bị. Để triển khai đề tài nghiên cứu chất lượng, điều kiện thực hành và thí nghiệm là yếu tố then chốt quyết định thành công của nghiên cứu. Tuy nhiên, nhiều trường vẫn thiếu phòng thí nghiệm đạt chuẩn, trang thiết bị hiện đại và dụng cụ thí nghiệm cần thiết. Do đó, một số đề tài nghiên cứu thường bị giới hạn phạm vi, khó phát huy hết tiềm năng.
Ngoài ra, nguồn thu của trường đại học hiện còn hạn chế nên mức lương và chế độ đãi ngộ chưa đủ hấp dẫn để thu hút, giữ chân đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đặc biệt những người từng học tập, nghiên cứu ở nước ngoài chưa muốn quay về làm việc lâu dài tại các trường trong nước.
Không chỉ vậy, ở nước ngoài, giáo sư và phó giáo sư thường được cấp một khoản kinh phí cố định hằng năm để triển khai đề tài, nhờ vậy họ chủ động hơn trong tổ chức nghiên cứu và hướng dẫn học viên sau đại học. Tại Việt Nam, việc xin kinh phí phải trải qua nhiều thủ tục xét duyệt và tuyển chọn đề tài phức tạp. Mặc dù ý tưởng nghiên cứu có giá trị nhưng thủ tục hành chính rườm rà khiến thời gian triển khai bị kéo dài, nhiều khi lỡ mất cơ hội nghiên cứu.
